Limitische Heide – Naarder Eng (6.39 kilometer)

Zondag 8 september 2019

Na de enorme regenbuien van gisteren, besluiten we om er vandaag weer op uit te trekken. We gaan met de auto naar de parkeerplaats aan de Langerhuizenweg op de Nieuw Bussumerheide, te bereiken vanaf de Nieuwe Bussumerweg. De route loopt grotendeels over zandpaden en fietspaden en is geschikt voor rolstoelen, kinder- en wandelwagens. Honden mogen op de Nieuw Bussumerheide en op de Limitische Heide loslopen als er op dat moment geen begrazing plaatsvindt.

Vanaf de parkeerplaats gaan we rechtsaf de Langerhuizenweg op. Na ongeveer 120 meter is links een opening tussen de boomstammen op de grond langs de heide. Daar begint schuin naar links een vrij breed zandpad. Dit gaan we in. De Nieuw Bussumerheide is een klein, maar bijzonder heidegebied. Er groeien veel typische heideplanten, bijvoorbeeld het merkwaardige duivelsnaaigaren. Verder komen er ringslangen, levendbarende hagedissen en een enkele zandhagedis voor. Dit alles dankzij het goede heidebeheer van het Goois Natuurreservaat (GNR). Langs de rand van de hei staan eiken en berken. Op de hei zelf groeien een paar prachtige grove dennen, veel jonge dennetjes, bremstruiken en lijsterbessen. Helaas groeit er ook veel gras. Dat komt onder andere door de grote aantallen honden die voor royale bemesting zorgen.

Rechts van het zandpad ligt een rechthoekig afgeplagd stukje heide. Hier is de vruchtbare laag afgegraven waardoor de heide weer kans krijgt om op te groeien zonder verdrukt te worden door het gras. Het tweede zandpad gaan we rechts richting een geel paaltje. Bij een kruising met een zandpad gaan we rechtdoor. We lopen verder in noordelijke richting tot aan het fietspad. Hier moeten we rechtsaf. Vlak voor het fietspad groeit viltganzerik naast het zandpad. Het heeft kleine gele bloemen met vijf bloemblaadjes. Even later verlaten we de Nieuw Bussumerheide via het wildrooster. We steken de asfaltweg over (Naarderstraat) en gaan aan de overkant het wildrooster weer over en de Limitische Heide op.

In de weg zit een goot met een rooster. Dit is één van de zeven op uitgekiende plekken aangebrachte faunagoten. Deze is speciaal bedoeld voor de overstekende padden. Op het Ericaterrein, gelegen aan de oostzijde van de Langerhuizenweg, bij het Eikenlaantje, heeft de gemeente Huizen een paddenpoel aangelegd om het oversteken van de Naarderstraat zoveel mogelijk te voorkomen. Samen met de faunagoot moet dat leiden tot aanzienlijk minder doodgereden padden. Tevens vergroten deze goten het leefgebied van de zandhagedis en andere kruipende dieren. Deze kunnen nu ook de Bussumerheide, de Vliegheide en de voormalige akker ‘t Luchtkasteel bereiken.

Vrij snel buigt het fietspad naar rechts. We verlaten het fietspad en gaan rechtdoor een zandpad op. We houden links aan.Bij de vierspong van zandpaden gaan we linksaf het dennenbos in. Bij volgende viersprong rechtsaf. Het bospad blijven we volgen. Links verschijnt een hek dat we steeds aan onze linkerhand blijven houden. De dennen maken plaats voor eiken en berken waartussen een paar prachtige alleenstaande grote dennen staan.

We houden nog steeds links aan en bereiken een kleine zandplek. Hier groeit zandzegge. Zegge is te herkennen aan de driekantige stengel. De plant groeit in rechte lijnen omdat het wortelstelsel zich in rechte lijnen uitbreidt in de richting van het meest droge en voedselarme zand. Zandzegge ‘wandelt’ als het ware in meterslange rechte rijen onbegroeid terrein binnen.

Het zandplekje steken we recht over. Langs dit bospad bevinden zich een paar mierenhopen van de rode bosmier. Op warme dagen is er op het pad druk mierenverkeer. We komen uit bij een zandverstuiving met in het midden een berkenbosje. Op het zand groeit onder andere zandzegge en blauw buntgras. Met een beetje geluk kunnen we sporen zien van de zandhagedis. Helaas zien wij ze vandaag niet. De Limitische Heide is het enige gebied in het Gooi waar deze nog in aanzienlijke aantallen voorkomt en de laatste jaren lijken die aantallen stabiel te zijn. Er is een gunstig leefklimaat ontstaan door de herinrichting van de Limitische Heide waarbij bomen werden gerooid en opslag verwijderd. Er is nu een gevarieerde structuur ontstaan met oude en jonge heide en enkele open zandplekken. Zand is voor de zandhagedis essentieel om op te zonnen en op temperatuur te komen (hagedissen zijn koudbloedig: voor hun lichaamstemperatuur zijn ze afhankelijk van de warmte van de omgeving) en om in te graven naar een overwinteringsplek of om eieren te leggen. Ze hebben daarnaast begroeiing nodig voor beschutting en voor het vinden van voedsel en water. In de toekomst wil men een verbinding tot stand brengen met de andere heidegebieden in het Gooi. Zo hoopt men verbreiding van de zandhagedis te bevorderen en overbevolking op de Limitische Heide te voorkomen.

Waar het pad een bocht naar rechts maakt, om de zandverstuiving heen, zien we dat achter het hek een flink stuk grond is afgegraven. Dit is een voormalige zanderij. Het is nu privé terrein (Flevo-oord). We blijven rechts langs het hek lopen. We verlaten via een klaphek de Limitische Heide. We steken de asfaltweg over (Fazantweg) en gaan even verder linksaf het fietspad op. We volgen het fietspad. Langs het fietspad groeien onder andere Robertskruid (met roze, onaangenaam ruikende bloempjes), klein springzaad, hennepnetel, geel nagelkruid, groot heksenkruid, kamperfoelie (langs de boomstammen), look zonder look en de onvermijdelijke grote brandnetel.

Het fietspad voert ons langs Café Theehuis Bos & Hei. We blijven het fietspad rechtdoor volgen. We stoppen niet eens voor koffie met appeltaart. We nemen het eerste bospad naar rechts (bij een groen paaltje). Voor een akker gaan we links. Rechts van het bospad groeit rankende helmbloem. De akker hoort bij het oostelijk deel van de Naarder eng (eng = akkerland). Van alle Gooische engen is de Naarder eng het best bewaard gebleven. Het terrein ligt op de kop van de stuwwal Laren-Huizen. De Utrechtse heuvelrug eindigt hier met een abrupt verval in het maaiveld: de voormalige klifkust aan de Zuiderzee. Vanwege de natuurhistorische waarde heeft het Goois Natuurreservaat een paar akkers aangekocht. Om de traditie van de oude engen levend te houden worden hier afwisselend traditionele gewassen zoals boekweit, tarwe, rogge en gerst verbouwd. Er wordt alleen mest gebruikt uit de schaapskooi in Blaricum en van een geitenboerderij in de Vechtstreek. De Naarder Eng ligt niet bij het huidige Naarden maar bij de oude stad die in 1350 werd verwoest.

Aan het eind van het pad gaan we linksaf een brede zandweg op. Even later rechtsaf het fietspad weer op. Waar het fietspad naar links afbuigt, gaan we schuin rechtsaf een bospad in. Hier is het begin van een rodepaaltjes wandeling. We volgen deze wandeling tot paaltje 5. Bij paaltje 5 gaan we niet rechtsaf maar rechtdoor naar het Gooimeer. Hier gaan linksaf het fietspad op . Bij paddenstoel 22261/001 blijven we het fietspad volgen (richting Naarden en Bussum). Bij paddenstoel 20033/001 blijven we nog steeds het fietspad volgen. Het pad maakt een bocht naar links. Bij paddenstoel 20034 gaan we linksaf.

Links is het kindervakantiehuis Amsterdam Zuid. Rechts hebben we uitzicht op fraai gelegen, lager liggende weilanden. Zoals op zoveel plaatsen in het Gooi is ook hier zand afgegraven. Waar de verharde weg naar rechts gaat, blijven we het fietspad rechtdoor volgen. De asfaltweg steken we over (Fazantweg) en het fietspad vervolgen we. We komen weer bij Café Theehuis Bos & Hei. Hier gaan we rechtsaf. Het fietspad blijven we volgen tot paddenstoel 20031. Hier gaan we rechtsaf. We steken de Fazantweg bij het wildrooster over en gaan de Limitische Heide op. We volgen het fietspad. De Limitische Heide is klein en overzichtelijk. Je kunt de heide doorkruisen via de vele paadjes en zonder kans om te verdwalen weer uitkomen bij het fietspad. Rechts van het pad groeien boerenwormkruid en Sint Janskruid. Beide kruiden hebben geneeskrachtige werking. Boerenwormkruid werd vroeger onder andere gebruikt om te ontwormen en de olie zou insecten verdrijven. Een iets te hoge dosering is echter giftig. Sint Janskruid helpt tegen depressieve verschijnselen. Via het wildrooster verlaat we de Limitische Heide en steken we de Naarderstraat over. Aan de overkant via het wildrooster gaan we de Nieuw Bussumerheide op. Bij splitsing in de eerste bocht , gaan we links een zandpad op. We zien nu al het parkeerterrein. We houden schuin links aan en komen weer terug bij de parkeerplaats waar de auto staat. Onderweg hadden we een paar spatjes regen, maar dat was te verwaarlozen. Het was rond de 15 – 17 graden. Heerlijk wandelweer.